Strona główna / Na czasie / Fakty i mity o elektronicznej identyfikacji
sobota 18 listopad 2017 | Robert Kamiński
Fakty i mity o elektronicznej identyfikacji
Czy Krajowy System Identyfikacji Elektronicznej będzie w sposób niekontrolowany udostępniał nasze dane osobowe? Czy stanowi to zagrożenie?

Identyfikacja elektroniczna umożliwia użytkownikom systemów teleinformatycznych potwierdzenie swoich danych np. imienia, nazwiska i PESEL w oparciu o wybraną przez siebie usługę dostawcy tożsamości. Dostawcą tożsamości może być ktoś, kto posiada nasze dane osobowe, w sposób bezpieczny nimi zarządza i umożliwia bezpieczne zalogowanie się. Systemy bankowości elektronicznej, posiadające wszystkie powyżej wymienione cechy są pierwszymi dostawcami tożsamości elektronicznej. Eksperci ds. Identyfikacji, uwierzytelnienia i podpisu elektronicznego Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji: Artur Miękina, Andrzej Ruciński i Michał Tabor, stworzyli swoiste repozytorium, obalając fakty i mity dotyczące identyfikacji elektronicznej.

Fakty i mity o elektronicznej identyfikacji:

 1. Krajowy System Identyfikacji Elektronicznej będzie gromadził dane o obywatelach co stanowi o ich zagrożeniu.

FAŁSZ! W ramach krajowego systemu identyfikacji elektronicznej od użytkowników nie są pozyskiwane dodatkowe dane. W ramach tego systemu dane będące już wcześniej w posiadaniu banków, a także np. zgromadzone w Profilu Zaufanym, są wykorzystywane do uwierzytelnienia w usługach publicznych. W ramach funkcjonowania krajowego systemu identyfikacji elektronicznej dostawcy tożsamości nie uzyskują danych z systemów administracji publicznej, tylko administracja publiczna korzysta z danych będących w posiadaniu dostawców tożsamości.

2. Krajowy System Identyfikacji Elektronicznej będzie w sposób niekontrolowany udostępniał dane osobowe.

FAŁSZ! Wykorzystanie usługi identyfikacji elektronicznej odbywa się po każdorazowym uwierzytelnieniu się użytkownika, który wyraża zgodę komu i jakie dane z systemu zarządzania tożsamością zostaną przekazane. Innymi słowy system umożliwia użytkownikowi po zalogowaniu się pobranie potwierdzenia tożsamości dla usługi, z której chce korzystać i użytkownik osobiście decyduje o tym, czy te dane zostaną jednorazowo przekazane. W ramach Krajowego Systemu Identyfikacji Elektronicznych nie jest możliwe pobieranie danych osobowych z systemów tożsamości bez każdorazowej wyłącznej kontroli osoby, której dane dotyczą. 

3. Funkcjonowanie krajowego schematu identyfikacji elektronicznej wymaga ochrony danych osobowych

PRAWDA! Zgodnie z rozporządzeniem obowiązującym w Unii Europejskiej dotyczącym ochrony danych osobowych RODO wszystkie podmioty przetwarzające dane osobowe zobowiązane są do realizacji szczególnych wymagań związanych z ich ochroną. Wymaganie to dotyczy zarówno dostawców tożsamości, węzłów identyfikacji elektronicznej oraz podmiotów z tych danych korzystających, w tym administracji publicznej. Wejście w życie RODO zwiększy bezpieczeństwo danych osobowych niezależnie od tego, czy są przetwarzane przez podmioty administracji publicznej, czy przez podmioty komercyjne.

4. Dopuszczenie do węzła podmiotów komercyjnych jest działaniem ryzykownym ze względu na ochronę danych osobowych.

FAŁSZ! Dane osobowe są i będą przetwarzane we wszystkich instytucjach, które zgodnie planowaną ustawą wprowadzającą krajowy schemat identyfikacji elektronicznej staną się dostawcami identyfikacji elektronicznej. Zarówno banki, telekomy jak i np. spółki energetyczne przetwarzają dane osobowe. W ramach wejścia w życie przepisów o identyfikacji elektronicznej podmioty te nie będą otrzymywały więcej danych osobowych. To podmioty publiczne będą mogły korzystać z tych danych komercyjnych.

5. Krajowy Węzeł Identyfikacji Elektronicznej będzie krytycznym elementem infrastruktury państwa.

PRAWDA! KrajowyWęzeł Identyfikacji Elektronicznej jako miejsce, przez które przekazywane są dane osobowe od dostawców identyfikacji elektronicznej celem korzystania z usług administracji publicznej stanowi krytyczny element, ponieważ brak jego działania będzie ograniczał możliwość skorzystania z usług elektronicznych przez obywateli. Każdy system zarządzania identyfikacją elektroniczna na poziomie krajowym będzie miał podobną krytyczność w zakresie dostępności dla usług e-administracji. Co więcej brak działania krajowego węzła identyfikacji elektronicznej będzie utrudniał wywiązanie się z obowiązków nakładanych na dostawców e-usług administracji publicznej związanych z akceptowaniem zagranicznych środków identyfikacji elektronicznej. W związku z tym Krajowy Węzeł Identyfikacji Elektronicznej będzie w gestii Ministra Cyfryzacji i pod całkowitą kontrolą administracji publicznej.

6. Dostęp do elektronicznych usług publicznych powinien zapewniać jedynie Profil Zaufany.

FAŁSZ! Profil Zaufany ze swojej natury jest systemem administracji publicznej o ograniczonych gwarancjach i zastosowaniu. Na dzień dzisiejszy Profil Zaufany zapewnia w zakresie uwierzytelnienia poziom wiarygodności niski, a w zakresie podpisu średni, co stanowi problem jego użytkowania. Administracja publiczna nie umożliwia korzystania z Profilu Zaufanego przez podmioty komercyjne i nie daje żadnych gwarancji dotyczących jego wiarygodności w zakresie usług komercyjnych. Użytkownicy naturalnie nie będą korzystali z rozwiązań, które dają im ograniczony zakres stosowania – np. które będą tylko do rzadko stosowanych usług publicznych.

Zgodnie z rozporządzeniem eIDAS wszystkie systemy administracji publicznej będą zobowiązane rozpoznawać identyfikację elektroniczną pochodzącą z notyfikowanych systemów zagranicznych, więc z obowiązku prawa Profil Zaufany nie będzie jedynym środkiem identyfikacji w Polsce.

7. Profil Zaufany rozwija się dzięki logowaniu się do niego poprzez banki.

PRAWDA! AktualnieProfili Zaufany jest dostępny z poziomu kilku banków umożliwiających wykorzystanie konta bankowości elektronicznej do założenia i wykorzystywania Profilu Zaufanego. Działanie to spowodowało znaczny wzrost popularności Profilu Zaufanego, było jednak działaniem nastawionym na przetestowanie na ile wiarygodnie można wykorzystać tożsamość pochodzącą z podmiotów komercyjnych na potrzeby administracji publicznej. Dostawcy komercyjni, którzy udostępniają dane identyfikacyjne z natury rzeczy będą rozszerzać zakres swoich usług na inne obszary zastosowań jakimi są usługi prywatne. Popularyzacja identyfikacji elektronicznej umożliwia łatwiejszy rozwój równolegle usług administracji publicznej i komercyjnych.

8. Za korzystanie z komercyjnych systemów identyfikacji elektronicznej obywatel będzie musiał płacić.

FAŁSZ! Wszystkie podmioty świadczące usługę identyfikacji będą ją udostępniały na rzecz administracji publicznej bezpłatnie i nie będą pobierały opłaty za korzystanie z identyfikacji przez obywateli w usługach publicznych. Opłaty za usługi komercyjnej identyfikacji będą ponosiły podmioty komercyjne ją wykorzystujące w swoich usługach.

9. Minister nie dysponuje odpowiednimi środkami do oceny poziomu bezpieczeństwa informatycznego systemów identyfikacji elektronicznej.

PRAWDA! Minister nie dysponuje zespołami i narzędziami pozwalającymi kompleksowo i profesjonalnie ocenić poziom bezpieczeństwa dostawców identyfikacji elektronicznej, niezależnie od tego czy są to podmioty publiczne, czy komercyjne. Natomiast od podmiotów komercyjnych może żądać zaświadczeń niezależnych audytorów, którzy w sposób pełny i wiarygodny dokonają analizy bezpieczeństwa dostawcy i wystawią odpowiedni certyfikat. W przypadku dostawców komercyjnych koszty takiej certyfikacji ponoszą same podmioty, natomiast minister na podstawie dokumentacji audytowej może podjąć decyzję o dopuszczeniu podmiotu do świadczenia usług identyfikacji na rzecz administracji publicznej.

10. Węzeł będzie umożliwiał dostęp do danych wrażliwych przez dostawców tożsamości.

FAŁSZ! Dostawca tożsamości nie ma dostępu do innych danych niż te, które już posiada. Rozwiązanie krajowego schematu identyfikacji elektronicznej umożliwia przekazywanie danych osobowych klientów dostawców tożsamości do administracji publicznej i innych dostawców usług elektronicznych, a nie w drugą stronę. Administracja publiczna nie będzie udostępniała swoich danych do dostawców tożsamości.

11. Rozwój Profilu Zaufanego i nowy dowód osobisty są skuteczną alternatywą dla Krajowego Systemu Identyfikacji Elektronicznej.

FAŁSZ! Nowy dowód osobisty nie został jeszcze wdrożony, wstępnie jego wdrożenie ma nastąpić na początku 2019 roku. Nowy dowód będą dostawali obywatele w trybie tzw. zwyczajnej wymiany dowodów, której całkowity cykl wynosi 10 lat, co oznacza, że masa krytyczna kilkunastu milionów elektronicznych dowodów osobistych zostanie osiągnięta w ciągu 5-6 lat od wdrożenia. Istniejący dziś Profil Zaufany rozwija się dzięki komercyjnym dostawcom identyfikacji elektronicznej, którzy przeprowadzają proces potwierdzenia Profilu Zaufanego – w szczególności są to banki. Profil Zaufany zgodnie z dotychczasowymi założeniami nie będzie dawał gwarancji wiarygodności dla podmiotów komercyjnych, co ogranicza jego zastosowanie tylko do administracji publicznej. Ograniczenie zastosowania Profilu Zaufanego tylko do administracji publicznej powoduje go mało użytecznym dla przeciętnego użytkownika.

12. Rozwój krajowego schematu identyfikacji elektronicznej może skutkować spadkiem popularności Profilu Zaufanego.

PRAWDA! Wprowadzenie krajowego schematu identyfikacji elektronicznej b będzie skutkować spadkiem popularności Profilu Zaufanego w obecnej postaci, jednakże pozostaną obszary, w których użytkownicy będą chcieli całkowicie pozostać w obszarze administracji publicznej, w szczególności może dotyczyć to urzędników administracji publicznej. Jeżeli Profil Zaufany będzie się rozwijał i stanie się notyfikowanym środkiem identyfikacji elektronicznej o zasięgu europejskim to jego udział może dotyczyć wszystkich tych usług, w których obywatel polski korzystać będzie z usług publicznych w innych krajach. Jednakże jednym z podstawowych warunków funkcjonowania mechanizmu identyfikacji jest jego możliwość szerokiego i łatwego wykorzystania w różnych usługach nie tylko administracji publicznej, a także łatwość uzyskania dostępu do takiego mechanizmu.

13. Wszystkie usługi dotyczące identyfikacji i tożsamości elektronicznej powinny zostać w gestii polskich instytucji państwowych.

FAŁSZ! Po pierwsze jest niemożliwe, aby identyfikacja została w gestii polskich instytucji państwowych, ponieważ eIDAS wymusza akceptację notyfikowanej zagranicznej identyfikacji elektronicznej, która może być udostępniana przez instytucje komercyjne. Po drugie dotychczasowe doświadczenia budowy wyłącznie rządowych systemów identyfikacji elektronicznej nie przyniosły wymiernych skutków. Rzeczywisty rozwój Profilu Zaufanego był dopiero możliwy w oparciu o komercyjne – bankowe systemy tożsamości – co w efekcie jest realizacją krajowego schematu identyfikacji elektronicznej w ograniczonym zakresie.

14. Brak nowelizacji ustawy o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej nie wpłynie negatywnie na rozwój usług publicznych w Polsce

FAŁSZ! Projekt ustawy umożliwiał rzeczywiste wykorzystanie potencjału rozporządzenia eIDAS do udostępnienia obywatelowi polskiemu narzędzia pochodzącego od dostawców będących pod kontrolą Ministra Cyfryzacji. Brak takich rozwiązań będzie skutkował ograniczonym rozwojem polskich usług i ograniczoną możliwością konkurowania z rozwiązaniami zagranicznym, które niezależnie do wspomnianej ustawy będą musiałby być akceptowane przez polską administrację publiczną.

PIIT

Podobne artykuły
zobacz więcej
Nazwa.pl
więcej
Video
więcej
Video"
więcej