Tom by TomTom: krążek, o który nikt nie prosił

Kilkanaście lat temu siedziałem w sali konferencyjnej w Amsterdamie, słuchając prezentacji o mapach, które miały zmienić sposób, w jaki jeździmy samochodem. Później była Łódź — hub, w którym powstawały te same mapy, tyle że z polskim akcentem i kawą z automatu. TomTom był wtedy synonimem nawigacji: ekran, głos, trasa.

Dziś ten sam TomTom sprzedaje urządzenie, które nie ma ekranu i nie mówi ludzkim głosem. Kiedy zobaczyłem „Tom by TomTom” w internecie, zamówiłem go bez wahania — nie dlatego, że go potrzebowałem, tylko dlatego, że chciałem sprawdzić, co zostało z firmy, którą pamiętam sprzed lat.

Krążek kontra ekran

Tom to plastikowy dysk wielkości zegarka, który mocuje się za pomocą magnesu do deski rozdzielczej. Tom komunikuje się wyłącznie kolorem oraz dźwiękiem. Niebieski — fotoradar. Żółty — zagrożenie na drodze. Czerwony — korek. Żadnych map, żadnego głosu, żadnej listy powiadomień do przescrollowania. Cała inteligencja siedzi w aplikacji na telefonie, działającej w tle i łączącej się z krążkiem przez Bluetooth — telefon zostaje w kieszeni, a nie w uchwycie.

To założenie brzmi jak coś, co dziś rzadko się zdarza: produkt zaprojektowany na zmniejszenie, a nie na dodanie funkcji. W czasach, gdy każda aplikacja walczy o twoją uwagę serią wibracji i dźwięków, Tom robi coś przeciwnego — mówi mniej, nie więcej.

Jak to wygląda w praktyce.

W Polsce Tom siłą rzeczy trafia do jednej szufladki z Yanosikiem, i to porównanie znacząco zawęża jego ocenę — ta w polskich sklepach i serwisach technologicznych oscyluje między 3,8 a 4,6 na 5. Powody są dość jasne, jeśli pojeździ się z obydwoma systemami.

Tom wygrywa tam, gdzie Yanosik przegrywa z własną popularnością: żadnych reklam, żadnego abonamentu, telefon nie grzeje się w uchwycie, bo ekran cały czas jest zgaszony. Na granicy z Niemcami czy Czechami różnica jest jeszcze wyraźniejsza — lokalna konkurencja, oparta na zgłoszeniach użytkowników, po prostu nie ma tam kogo pytać, a globalna baza TomTom, budowana (według producenta) na ponad 600 milionach urządzeń, dalej działa jak w domu.

Yanosik odpowiada tym, czego Tomowi brakuje z definicji — żywą społecznością. GTR ma własną kartę SIM i działa samodzielnie, Tom bez telefonu w zasięgu to tylko krążek na desce rozdzielczej. W praktyce oznacza to, że na dużych trasach i w większych miastach Tom radzi sobie świetnie, ale w mniejszych miejscowościach baza zgłoszeń czasem bywa uboższa. Sam jednak złapałem dwa przypadki, gdy Yanosik nie ostrzegł ani przed poważną przebudową drogi, ani przed patrolem czekającym w typowym miejscu — Tom akurat tam zadziałał poprawnie.

Początki bywały nerwowe — automatyczne parowanie Bluetooth po wejściu do samochodu potrafiło się zacinać, co przy urządzeniu reklamowanym hasłem „nie musisz niczego klikać” było szczególnie irytujące. Kolejne aktualizacje aplikacji ten problem w dużej mierze wyeliminowały. Bateria samego krążka wytrzymuje u mnie około trzech tygodni, co jest jednym z niewielu elementów, które działają bez żadnego „ale”.

Cisza jako funkcja, nie usterka

Jest jeden szczegół, który mówi więcej o filozofii tego urządzenia niż cała reszta specyfikacji: ostrzeżenie o przekroczeniu prędkości mignie raz, w momencie przekroczenia limitu, i się nie powtarza, nawet jeśli dalej jedziesz za szybko. To decyzja projektowa, nie błąd — Tom zakłada, że kierowca usłyszał komunikat i wyciągnie z niego wniosek, zamiast bombardować go tym samym sygnałem w kółko.

To ciekawy kontrapunkt wobec reszty rynku aplikacji motoryzacyjnych, które zwykle zakładają coś przeciwnego: że użytkownika trzeba przypominać, powiadamiać i angażować, bo inaczej zapomni. Tom robi odwrotnie — ufa, że jedno mrugnięcie wystarczy, i że reszta pracy należy już do kierowcy. Można się spierać, czy to dobre założenie na polskich drogach, ale trudno nie docenić, że ktoś w ogóle spróbował.

Dla kogo to ma sens?

Tom by TomTom sprawdza się najlepiej u kogoś, kto jeździ dużo, często za granicą, głównie głównymi trasami i nie chce, żeby telefon w uchwycie zamieniał się w źródło powiadomień. Przyda się również na krótkich trasach, gdy po prostu nie chce się uruchamiać aplikacji na smartfonie. To urządzenie dla kogoś, kto już wie, dokąd jedzie, i potrzebuje tylko cichego sygnału ostrzegawczego, a nie kolejnej mapy na wyświetlaczu.

Nie sprawdzi się za to jako jedyne zabezpieczenie na mniejszych, lokalnych drogach, gdzie o skuteczności decyduje wielkość społeczności zgłaszającej zagrożenia — a tej Tom w Polsce po prostu jeszcze nie ma i raczej długo mieć nie będzie.

Ostatecznie Tom by TomTom jest gadżetem, o który nikt głośno nie prosił, ale który trafia w coś, czego coraz więcej osób zaczyna szukać: mniej ekranu, mniej hałasu, więcej zaufania do jednego dobrze przemyślanego sygnału. To rzadka rzecz na rynku, w którym każdy kolejny produkt próbuje mówić głośniej niż poprzedni.