Między obawą a szansą – jak AI zmienia rynek pracy w Polsce

Millenialsi bardziej niż inne pokolenia obawiają się, że sztuczna inteligencja zabierze im pracę. Wśród najbardziej zagrożonych zawodów Polacy wymieniają pracowników call center, grafików i programistów. Czy te obawy są uzasadnione? Jak pozostać konkurencyjnym w erze AI?

Niepokój pokoleniowy

Raport „Między ciekawością a niepewnością” przygotowany na zlecenie Politechniki Wrocławskiej pokazuje, że Polacy mają mieszane odczucia wobec AI. Z jednej strony 49% respondentów uważa, że sztuczna inteligencja pomaga w pracy, z drugiej – aż 55% przyznaje, że zawodowo z niej nie korzysta.

Co ciekawe, to właśnie bezrobocie technologiczne znalazło się w czołówce obaw związanych z rozwojem AI. Aż 15% badanych spodziewa się masowej utraty miejsc pracy. Szczególnie zaniepokojeni są millenialsi, którzy znajdują się w kluczowym momencie kariery zawodowej.

Kto jest najbardziej zagrożony?

Najnowsze badania NASK i International Labour Organization (ILO) z czerwca 2025 r. pokazują, że ponad 5 mln stanowisk w Polsce (30,3%) może zostać częściowo zautomatyzowanych z wykorzystaniem AI, a ponad 800 tys. osób pracuje w zawodach o najwyższej podatności na automatyzację.

Najbardziej narażeni są pracownicy biurowi – aż 71,6% z nich wykonuje zadania możliwe do zautomatyzowania. Według raportu Światowego Forum Ekonomicznego (WEF) z lipca 2025 r., wśród najbardziej zagrożonych zawodów znajdują się:

1. Pracownicy administracji i księgowi (50% zadań może przejąć AI)
2. Telemarketerzy i pracownicy call center (70-75% rozmów może prowadzić AI)
3. Recepcjoniści i pracownicy biurowi
4. Graficy i specjaliści od prostych zadań kreatywnych
5. Programiści wykonujący powtarzalne zadania

Co istotne, kobiety są bardziej narażone na wpływ AI niż mężczyźni – 39,1% z nich pracuje w zawodach podatnych na automatyzację, podczas gdy wśród mężczyzn odsetek ten wynosi zaledwie 22,7%.

Jak pozostać konkurencyjnym?

„To, co respondenci postrzegają jako 'wykluczenie’, często jest w rzeczywistości przemianą wymagań na danym stanowisku lub koniecznością przekwalifikowania” – zauważa Katarzyna Oleszek-Sławińska z Biura Karier Politechniki Wrocławskiej.

Eksperci są zgodni – kluczem do przetrwania na zmieniającym się rynku pracy jest rozwój kompetencji, których AI nie posiada:

1. Logiczne i abstrakcyjne myślenie – „Z perspektywy przyszłości kluczowymi kompetencjami będą logiczne myślenie, myślenie abstrakcyjne czy umiejętności komunikacyjne” – wyjaśnia prof. Tomasz Kajdanowicz z Politechniki Wrocławskiej.
2. Umiejętność pracy z AI – „Kompetencje związane ze sztuczną inteligencją będą niezwykle potrzebne, a wciąż nie mamy wielu specjalistów, którzy sztuczną inteligencję rozumieją i potrafią wykorzystywać” – podkreśla Oleszek-Sławińska.
3. Rozwój w kierunku nowych zawodów – Według WEF do 2027 roku na świecie może powstać 97 mln nowych miejsc pracy związanych z AI, m.in. analitycy danych, technicy ds. robotyki, trenerzy algorytmów czy doradcy etyczni ds. danych.

Edukacja jako klucz do przyszłości

Uczelnie dostrzegają zmiany na rynku pracy i dostosowują swoją ofertę edukacyjną. „Nie bez powodu trzy z pięciu nowo otwartych w tym roku kierunków studiów na Politechnice Wrocławskiej to kierunki związane ze sztuczną inteligencją” – podsumowuje prof. Kamil Staniec, prorektor ds. kształcenia.

Microsoft również włącza się w edukację Polaków w zakresie AI. Według raportu Work Trend Index 2025, jedynie 30% pracowników w Polsce potrafi skutecznie wykorzystywać narzędzia AI, podczas gdy 84% liderów biznesu spodziewa się, że w ciągu najbliższych 12-18 miesięcy będą korzystać z agentów AI jako cyfrowych współpracowników.

Perspektywa na przyszłość

Sztuczna inteligencja nie tyle zabiera pracę, co zmienia jej charakter. Jak podkreśla Filip Konopczyński z NASK: „Nie oznacza to, że te zawody znikną. Po prostu pojawią się nowe zadania, których AI nie wykona.”

Kluczem do sukcesu będzie adaptacja – zrozumienie, jak wykorzystać AI jako narzędzie wspierające, a nie zagrożenie. Dla tych, którzy potrafią się dostosować, AI może stać się sprzymierzeńcem w rozwoju kariery, a nie jej końcem.