Paradoks AI w Polsce – korzystamy masowo, ale po cichu i bez przygotowania

Deep Learning AI: Empowering Businesses with Intelligent Technology

Polacy pokochali sztuczną inteligencję, ale robią to często na własną rękę, bez wiedzy pracodawcy i odpowiedniego przeszkolenia. Najnowszy raport KPMG odsłania zaskakujący obraz polskiego krajobrazu AI – pełnego sprzeczności, entuzjazmu i ukrytych praktyk.

Technologiczni liderzy bez przygotowania

Jesteśmy w europejskiej czołówce użytkowników AI. Aż 69% Polaków deklaruje regularne korzystanie ze sztucznej inteligencji – więcej niż Amerykanie czy Niemcy, i powyżej średniej światowej. Jednocześnie tylko 29% przeszło jakiekolwiek szkolenie w tym zakresie (o 10 punktów procentowych mniej niż światowa średnia).

To pierwszy z wielu paradoksów, które ujawnia raport KPMG „Sztuczna inteligencja w Polsce. Krajobraz pełen paradoksów”. Badanie, obejmujące 48 tysięcy respondentów z 47 krajów (w tym 1082 z Polski), pokazuje, że entuzjazm dla nowych technologii nie idzie w parze z odpowiednim przygotowaniem.

Ukryta rewolucja w miejscu pracy

Najbardziej zaskakujące odkrycie? Ponad połowa (55%) pracowników korzystających z AI w Polsce nie przyznaje się do tego przed pracodawcą, prezentując wyniki jako własne. To zjawisko „cichej adopcji” pokazuje, jak głęboko sztuczna inteligencja wniknęła w codzienne praktyki zawodowe – często poza oficjalnymi kanałami.

„Różnica między firmami, które formalnie wdrożyły AI, a rzeczywistym wykorzystaniem przez pracowników, wynika z wielu przyczyn” – wyjaśnia Andrzej Gałkowski, Partner i Head of AI w KPMG w Polsce. „Z jednej strony dostęp do tych narzędzi ma tylko wybrana część zespołu, z drugiej – nawet gdy technologia jest dostępna, brakuje odpowiednich szkoleń i motywacji.”

Bezpłatne narzędzia, nieoszacowane ryzyko

Niemal 90% użytkowników AI w Polsce korzysta z publicznie dostępnych narzędzi, a 77% wybiera rozwiązania bezpłatne. To praktyczne podejście ma swoje zalety – narzędzia są łatwo dostępne i nie wymagają specjalistycznego przeszkolenia.

Jak zauważa Leszek Ortyński, Lider ds. AI i Data Science w KPMG: „Takie rozwiązania są tańsze, ich integracja z infrastrukturą firmy jest prosta, a wysoka elastyczność umożliwia dopasowanie do specyfiki pracy.” Jednocześnie jednak „niska specjalizacja zwiększa ryzyko błędów, a otwarty charakter – ryzyko niedozwolonych zastosowań, związanych z przetwarzaniem danych firmowych poza regulowanym środowiskiem.”

Zaufanie nie nadąża za adopcją

Mimo powszechnego korzystania z AI, tylko 41% Polaków deklaruje zaufanie do tej technologii – mniej niż średnia światowa (46%). Paradoksalnie, aż 77% akceptuje wdrażanie AI w miejscu pracy – jeden z najwyższych wskaźników na świecie.

Co ciekawe, prawie połowa (48%) pracowników obawia się, że pozostanie w tyle, jeśli nie będzie korzystać ze sztucznej inteligencji. To pokazuje, że adopcja AI w Polsce może być napędzana nie tylko entuzjazmem, ale również obawą przed zawodowym wykluczeniem.

Kompetencje – między pewnością siebie a rzeczywistością

Kolejny paradoks: 60% badanych twierdzi, że potrafi efektywnie posługiwać się AI, a 70% uważa, że rozpozna wygenerowane przez nią treści. Jednocześnie 46% określa swoją wiedzę i umiejętności w zakresie AI jako niskie.

„Użytkownicy korzystają z AI głównie w oparciu o własną intuicję i podstawową znajomość technologii, bez głębszego zrozumienia jej zasad działania czy ograniczeń” – komentuje Andrzej Gałkowski. „To wyraźny sygnał o potrzebie inwestowania w edukację cyfrową.”

Obawy w cieniu entuzjazmu

Mimo powszechnego korzystania z AI, Polacy dostrzegają związane z nią zagrożenia. Aż 89% obawia się cyberzagrożeń, a 44% twierdzi, że osobiście doświadczyło ich skutków. Ponad połowa (54%) zetknęła się z dezinformacją wygenerowaną przez AI.

Co do przyszłości pracy, nastroje są umiarkowane. Jedna trzecia (34%) przewiduje, że AI może przejąć ważne zadania w ich pracy, a podobny odsetek spodziewa się redukcji etatów w swoim sektorze. To mniej niż średnia światowa – 31% Polaków obawia się zastąpienia przez AI, podczas gdy globalnie ten wskaźnik wynosi 40%.

Regulacje – nieznane i nieprzestrzegane

Najbardziej niepokojący paradoks? Aż 90% polskich respondentów nie ma świadomości istnienia obecnych przepisów dotyczących AI, a co trzecia osoba wykorzystująca AI w pracy przyznaje się do regularnego podejmowania działań nieostrożnych lub sprzecznych z polityką firmy.

Perspektywy na przyszłość

Raport KPMG pokazuje Polskę jako kraj szybko adoptujący nowe technologie, ale często bez odpowiedniego przygotowania i ram regulacyjnych. Ta mieszanka entuzjazmu, pragmatyzmu i braku formalnego wsparcia tworzy unikalny krajobraz – pełen możliwości, ale i potencjalnych pułapek.

Dla organizacji płynie stąd jasny wniosek: samo udostępnienie narzędzi AI nie wystarczy. Kluczowe jest zapewnienie odpowiednich szkoleń, jasnych wytycznych i kultury organizacyjnej, która wspiera odpowiedzialne korzystanie z nowych technologii.

Jak podsumowuje raport KPMG: „Ta mieszanka sprzeczności stanowi punkt wyjścia do pogłębionej debaty o odpowiedzialnym wdrażaniu sztucznej inteligencji w życiu społecznym, gospodarczym i regulacyjnym.”